KONSTANTİN; ilk Bizans hükümdarı. Tarihte Büyük Konstantin olarak meşhurdur. Bundan sonra gelen hükümdarlara lakap olarak hep Konstantin denmiştir. Bizans İmparatorluğu, 1453 yılında Fatih Sultan Mehmed Han tarafından yıkıldığı zaman hükümdar, Onbirinci Konstantin Dragazes’ti. İstiklal Harbi sırasında Yunanlıların kralı, kendisinin Bizans İmparatorluğunun devamı olduğunu gösterebilmek için Onikinci Konstantin adını almıştır. Yunanlılar, kendilerini Bizans’ın mirasçısı sayıp, [...]
ABDÜLKADİR FEYYUMİ; Mısır’da yetişen Şafii mezhebi alimlerinin büyüklerinden. İsmi, Abdülkadir bin Muhammed el-Feyyumi’dir. Doğum tarihi bilinmemektedir. 1613 (H. 1022)te Mısır’da vefat etti. Şemseddin-i Remli’den ve zamanının diğer alimlerinden din ve fen ilimlerini öğrenip bunlarda söz sahibi oldu. İlmi ve fazileti ile meşhur oldu. Bir çok kitap yazdı. Evliya arasında yüksek bir derecesi olan Abdülkadir [...]
ABDÜLEZEL PAŞA; Osmanlı Devletinin son zamanlarında yetişen ve Yunan Harbinde (1897) şehid düşen kıymetli bir komutan. 1827 (H.1243) senesinde Konya’nın Hadim kazasında doğdu. On altı yaşındayken er olarak orduya girip asker oldu. On iki sene kadar Arabistan’da kalıp, Osmanlı ordusunda sadakatla hizmet etti. Bu sadık ve gayretli hizmetleri neticesinde çok sevilip subaylık rütbesi verildi. [...]
EPİKRİZ; Alm. Epikrise (f), Fr. Epicrise (f), İng. Epicrisis. Mana itibarıyle bir krizden sonra ortaya çıkan olayların bütününe verilen isim. Krizin manasını ve neticesini değerlendirir. Bu kelime, tıp lisanında çok kullanılır. Bir kişi, herhangi bir sebeple hastanede yatıp, çıkarken kendisine epikriz ismi verilen bir kağıt verilir. Bu kağıtta; o kişinin hastaneye niçin geldiği, ne [...]
DEBBuSi; Mukayeseli Hukuk ilminin kurucusu ve Hanefi fıkıh alimi. Künyesi Ebu Zeyd olup, ismi Ubeydullah bin Ömer bin isa ed-Debbusi’dir. Semerkant’ta bir kasaba olan Debbuslu olduğu için Debbusi diye meşhur oldu. Buhara’nın meşhur yedi kadısından biridir. 1039 (H. 432) yılında Buhara’da vefat etti. Debbusi, dört mezhebin fıkhını, Ebu Cafer bin Abdullah’tan tahsil etmiştir. Maveraünnehr’in [...]
[Aim. Handlungsagent) [Fr. Agent, Agence) [İng. Mer -cantile agent]
Ticari mümessil, ticari vekil, satis memuru ya da müstahdem gibi bir sıfatı olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli bir şekilde ticari işletmeyi ilgilendiren akitlerde aracılık etmeyi ya da bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimsedir. (Ticaret Kanunu, m. 116)
Acente, ticari mümessil [...]
[Aim. Akzepthaus] [Fr. Credit par acceptation ] [İng. A ccepting House]
İngiltere’de bazi biiyiik firmalar geçmiş yüzyıllarda taşralı ve yabancı müşterilerinin senetlerine gerektikçe bir komisyon karşılığı kefil olurlardı. Bu işlemler, zamanla önem kazanmış ve kabul kredisi terimi doğmuştur.
19. yy’da kabul kredisinde uzmanlaşan ve yalmz kredi aletlerini garanti ederek faaliyetini siirdiiren firmalara accepting house denilmiştir. Accepting house [...]
[Aim. Versicherungs police] [Fr. Police (d'assurance] flottante] [İng. Floating policy]
Abonman poliçesi, tek bir işleme ait olmayip ileride meydana gelebilecek çeşitli işlemleri de kapsayan poliçedir. Özellikle yangin ve taşıma sigortalarında bu çeşit poliçeler kullanılır.
Tiirkiye’de sigorta uygulamasına göre: Hükümet, tekel idareleri ile bankalar, silolar, trenler, antrepo ve umumi mağazalar için fasılalı beyannemeler verilmesi esasina dayali olarak can [...]
[Aim. Abonnement Kredif[ [Fr. Credit D'abonnement] [İng. A bonnement credit]
Resmi olmayan bir ifade olup ozellikle tarimsal kredi alamnda kullanılmaktadır. Pek çok örgütlenmiş tarimsal kredi piyasasi kurumlanndan küçük çiftçilerin her yıl belli zamanlarda topluca gelip, küçük miktarda aldiklan çevirme (işletme) kredisine verilen addir. Bu kredi, üretim amacıyla kullanılmayan ve dolayısıyla artan gelirlerle ödenme olanağı bulunmayan borçların her [...]
[Aim. Pauschaliemng ] [Fr. Abonnement[İng. Lumpsamtax]
Bir mal veya hizmetin alıcısı ile satıcısı arasında yapılan süreli ya da sürekli anlaşmadır. Satıcı özel fırma olabileceği gibi bir kamu kuruluşu da olabilir. Gazete, elektrik,havagazı, tiyatro abonmanları gibi…
Yabancı dillerde abonman ve souscription (ya da subscription) ayrı kavramlardır. Subcription’un karşılığı, listeye yazılmalıdır. Yazılan kişi, bir mal ya da hiz-metin efektif [...]
Amerikalı sosyal reform öncülerindendir. Çocukların çalıştırılma koşullarına ilişkin koruyucu yasalar çrkanl-ması için büyük çaba harcamıştır. Göçmenlerin sömürülmelerini önlemek ve durumlarını düzeltmek amacıyla kampanyalar düzenlemiştir. İşçilikle geçimlerini sağla-yan çocukların ve göçmenlerin sorunlarına bakan devlet dairelerinin yönetimlerini üstlenmiştir. Yayınları kamu-oyunu harekete geçirecek derecede etkili olmuştur. Chicago Üniversitesinde beş yıl profesörlük yapmış ve “sosyal refah” dersini okutmuştur.
İngiliz siyaset adamıdır. Gelir vergisi tasarisim hazırlanmış olan komisyonun başkanıdır. İlk nüfus sayımı, 1801 ‘de onun girişimiyle gerçekleştirilmiştir.
1675 yılında İngiltere’ nin Greenwich kentinde Kral II. Charles tarafından, denizcilerin kullandıkları astromomi tablolarındaki kusurları düzeltmek ve navigasyon sanatını ilerletmek amacıyla kurulan gözlemevi. J. Flamsteed, E. Halley, George Airy gibi birçok tanınmış gökbilimci, bu gözlemevinin yöneticiliğinde bulunmuştur. İlk yapılan ve bugün bir gökbilim müzesi olarak kullanılan gözlemevi binasını, C. Wren tasarımlamıştır. Günümüzde bu gözlemevi Herstmonceux / [...]
Abbe Ernst (1840-1905);
Alman fizikçisi Carl Zeiss Optik firmasının yöneticisi ve ortağı. Carl Zeiss vakfının kurucusu (1891). Mikroskopla kullanılmak üzere apokromatik bir mercek mercek keşfetmiştir.
Abbe Cleveland (1838-1916);
Amerikalı astronom ve meteorolog. 1896′ da Cincinati Gözlemevi’ nin yöneticiliğini yapmaktayken, Amerika’ da iki günlük hava tahmin raporlarını yayınlamaya başlamış, daha sonra 1871′ de Amerikan Meteoroloji Dairesi’ nin baş meteorologu olmuştur.