KOCA YuSUF; meşhur Türk pehlivanlarından. 1858’de Şumnu (Bulgaristan)da doğdu. Deliorman Türklerinden olup, dedeleri de pehlivandı. Yağlı güreşi önce Şumnulu İsmail Pehlivandan daha sonra da Kel İsmail’den öğrendi. Vücudunun iri ve güçlü olması sebebiyle, daha yirmi yaşına gelmeden, başpehlivanlar arasına katıldı. Aliço’dan sonra Kırkpınar başpehlivanı oldu. Başpehlivan olduktan sonra yıllarca Adalı Halil, Hergeleci İbrahim, Kantarcı [...]
MUHAMMED HaŞİM-İ KEŞMi; Hindistan’da yetişen evliyanın büyüklerinden. İmam-ı Rabbani hazretlerinin talebelerindendir. Bedahşan’ın Keşm kasabasındandır. Doğum tarihi bilinmemektedir. 1645 (H. 1054) senesinde Burhanpur’da vefat etti. Önce Seyyid Mir Muhammed Numan hazretlerinin huzurunda tövbe edip, ona talebe olan Muhammed Haşim-i Keşmi, daha sonra İmam-ı Rabbani hazretlerinin sohbetine kavuştu. Muhammed Haşim-i Keşmi, askerde kaldığı iki sene müddetince [...]
AHMED ZİYA AKBULUT; Astronomi ve kozmoğrafya bilgini. 1869 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Rıza Beydir. 1887’de Harp Okulundan mezun olan Ahmed Ziya, Osman Nuri Paşa ve Hoca Ali Rıza beylerden resim dersi aldı. Gelişen sanat çalışmalarına paralel olarak müsbet ilimlere de merak sardı. Kısa zamanda matematik, astronomi ve menazir (perspektif) bilimi kollarında otorite olarak tanındı. [...]
KAYGUSUZ ABDAL; on beşinci asır halk şairlerinden. Doğum ve ölüm yılı kesin olarak bilinmemekle birlikte, 14. yüzyılın ikinci yarısında doğduğu tahmin edilmektedir. Asıl adı Alaeddin Gaybi’dir ve Alaiye (Alanya) beyinin oğludur. Abdal Musa’nın yanında bir müddet kalıp ve onun isteği üzerine yanına kırk dervişi alıp Mısır’a gittiği, orada bir tekke kurduğu, Mısır’da dervişleriyle birlikte [...]
AMİR; Alm. Leiter, Gebieter (m), Fr. Chéf, commandant, İng. Superior, chief, commander. Makam ve memuriyet itibariyle emretmek selahiyetine haiz kimse. Bunun emri altındakilere “memur” ve “maiyet” denir. Bilhassa, askerlikte disiplinin te’mini ve devamı için amirlik büyük önem taşır. Amir, rütbe ve kıdem itibariyle üst derecededir. Aynı zamanda ast ile arasında doğrudan doğruya bir hizmet [...]
[Aim. Handlungsagent) [Fr. Agent, Agence) [İng. Mer -cantile agent]
Ticari mümessil, ticari vekil, satis memuru ya da müstahdem gibi bir sıfatı olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli bir şekilde ticari işletmeyi ilgilendiren akitlerde aracılık etmeyi ya da bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimsedir. (Ticaret Kanunu, m. 116)
Acente, ticari mümessil [...]
[Aim. Akzepthaus] [Fr. Credit par acceptation ] [İng. A ccepting House]
İngiltere’de bazi biiyiik firmalar geçmiş yüzyıllarda taşralı ve yabancı müşterilerinin senetlerine gerektikçe bir komisyon karşılığı kefil olurlardı. Bu işlemler, zamanla önem kazanmış ve kabul kredisi terimi doğmuştur.
19. yy’da kabul kredisinde uzmanlaşan ve yalmz kredi aletlerini garanti ederek faaliyetini siirdiiren firmalara accepting house denilmiştir. Accepting house [...]
[Aim. Versicherungs police] [Fr. Police (d'assurance] flottante] [İng. Floating policy]
Abonman poliçesi, tek bir işleme ait olmayip ileride meydana gelebilecek çeşitli işlemleri de kapsayan poliçedir. Özellikle yangin ve taşıma sigortalarında bu çeşit poliçeler kullanılır.
Tiirkiye’de sigorta uygulamasına göre: Hükümet, tekel idareleri ile bankalar, silolar, trenler, antrepo ve umumi mağazalar için fasılalı beyannemeler verilmesi esasina dayali olarak can [...]
[Aim. Abonnement Kredif[ [Fr. Credit D'abonnement] [İng. A bonnement credit]
Resmi olmayan bir ifade olup ozellikle tarimsal kredi alamnda kullanılmaktadır. Pek çok örgütlenmiş tarimsal kredi piyasasi kurumlanndan küçük çiftçilerin her yıl belli zamanlarda topluca gelip, küçük miktarda aldiklan çevirme (işletme) kredisine verilen addir. Bu kredi, üretim amacıyla kullanılmayan ve dolayısıyla artan gelirlerle ödenme olanağı bulunmayan borçların her [...]
[Aim. Pauschaliemng ] [Fr. Abonnement[İng. Lumpsamtax]
Bir mal veya hizmetin alıcısı ile satıcısı arasında yapılan süreli ya da sürekli anlaşmadır. Satıcı özel fırma olabileceği gibi bir kamu kuruluşu da olabilir. Gazete, elektrik,havagazı, tiyatro abonmanları gibi…
Yabancı dillerde abonman ve souscription (ya da subscription) ayrı kavramlardır. Subcription’un karşılığı, listeye yazılmalıdır. Yazılan kişi, bir mal ya da hiz-metin efektif [...]
Amerikalı sosyal reform öncülerindendir. Çocukların çalıştırılma koşullarına ilişkin koruyucu yasalar çrkanl-ması için büyük çaba harcamıştır. Göçmenlerin sömürülmelerini önlemek ve durumlarını düzeltmek amacıyla kampanyalar düzenlemiştir. İşçilikle geçimlerini sağla-yan çocukların ve göçmenlerin sorunlarına bakan devlet dairelerinin yönetimlerini üstlenmiştir. Yayınları kamu-oyunu harekete geçirecek derecede etkili olmuştur. Chicago Üniversitesinde beş yıl profesörlük yapmış ve “sosyal refah” dersini okutmuştur.
İngiliz siyaset adamıdır. Gelir vergisi tasarisim hazırlanmış olan komisyonun başkanıdır. İlk nüfus sayımı, 1801 ‘de onun girişimiyle gerçekleştirilmiştir.
1675 yılında İngiltere’ nin Greenwich kentinde Kral II. Charles tarafından, denizcilerin kullandıkları astromomi tablolarındaki kusurları düzeltmek ve navigasyon sanatını ilerletmek amacıyla kurulan gözlemevi. J. Flamsteed, E. Halley, George Airy gibi birçok tanınmış gökbilimci, bu gözlemevinin yöneticiliğinde bulunmuştur. İlk yapılan ve bugün bir gökbilim müzesi olarak kullanılan gözlemevi binasını, C. Wren tasarımlamıştır. Günümüzde bu gözlemevi Herstmonceux / [...]
Abbe Ernst (1840-1905);
Alman fizikçisi Carl Zeiss Optik firmasının yöneticisi ve ortağı. Carl Zeiss vakfının kurucusu (1891). Mikroskopla kullanılmak üzere apokromatik bir mercek mercek keşfetmiştir.
Abbe Cleveland (1838-1916);
Amerikalı astronom ve meteorolog. 1896′ da Cincinati Gözlemevi’ nin yöneticiliğini yapmaktayken, Amerika’ da iki günlük hava tahmin raporlarını yayınlamaya başlamış, daha sonra 1871′ de Amerikan Meteoroloji Dairesi’ nin baş meteorologu olmuştur.