ÇAN; Alm. Grosse Glocke (f), Fr. Cloche (f), İng. 1. Large bell, 2. gong. Ses çıkaran bir alet. Tunç gibi, çınlayıcı madenlerden çeşitli boylarda yapılır. Bu aletin içinde asılı dil denen bir tokmak vardır. Dil çana vurunca ses çıkar. Çanların büyüklerine “Pampana” da denir. Pampanalar önceleri tren istasyonlarında trenin geliş ve kalkışını bildirmek için kullanılırdı. Eski zamanlarda, köy, kasaba ve hatta şehirlerde çan, bir işaret vasıtası, duyurucu olarak kullanılırdı. Hıristiyanlarda paskalya, yortular, milli günler, zafer, mağlubiyet, ibadet zamanları, çan çalınmaktadır. Ölümler, yangınlar ve çeşitli felaket haberleri, cemiyeti alakadar eden hadiseler de çanla duyurulurdu. Bunun için çanlar, olaylara göre ayrı ses tonlarında çalınırdı. Bu adetler Müslümanlarda yoktur. Bugün de kiliselerde ibadet zamanları, çan çalınarak bildirilmektedir. Bu çanlara “nakus” çalana ise “zangoç” denir. Osmanlı İmparatorluğunda ise, çanla ilgili bir kanun çıkarılmıştı. Buna göre, Müslümanların çok olduğu yerde çan çalınması kesinlikle yasaktı. Tanzimat devrinde bu kanun yürürlükten kaldırıldı.