ÇOCUK EDEBİYaTI; Alm. Kinderliteratur (f), Fr. Littérature (f) infantile, İng. Children literature. Çocukların okumaları, öğrenmeleri ve eğlenmeleri için edebi türlerin hemen hepsinde yazılmış eserler. Bunlar arasında çocuk şiirleri, hikayeleri, masalları, romanları, tiyatroları sayılabilir. Çocukların bilgi seviyeleri, psikolojik özellikleri, yetişkinlerden ayrı kitaplar okumalarını gerektirir. Bu kitaplar, dil, üslup, konu, fikir ve tez bakımından çocuğun okuma, [...]
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI; çalışma hayatının düzenlenmesini sağlıyan bakanlık. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının kuruluş ve görevlerini belirten 28.1.1946 tarih ve 4841 sayılı kanun ve buna eklenen bazı ek kanunlarla görev ve yetkileri belirtilmiştir. 6.4.1972 tarihinde çıkan ek bir kanunla Çalışma Bakanlığı bünyesinde “Yurt Dışı İşçi Meseleleri Genel Müdürlüğü” kurulmuştur. Çalışma ve Sosyal [...]
ÇİKOLATA; Alm. Schokolade (f), Fr.Chocolat (m), İng. Chocolate. Kakao kabuğunun içinden çıkarılan çekirdeklerin kurutulduktan sonra kavrulup öğütülmesiyle elde edilen, kuvvetli bir besin maddesi. Kakao, dönerli fırınlarda kavrularak tatları ve kokuları güzelleştirilir. Kavrulan çekirdekler kırma makinasında ufalanıp küçük kırıntı haline getirilir. Kırılma anında çekirdekten ayrılan ince kabuklar, makinanın sağladığı yel sayesinde bir tarafa ayrılır. Fırında [...]
CEBERTi; on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda yaşamış tarihçi. İsmi Abdurrahman bin Hasan’dır. Aslen Habeşistan’ın Cebert bölgesinden olduğu için, Ceberti diye meşhur olmuştur. Dedeleri yedi nesilden beri Mısır’a yerleşmiş olup, Kahire’de El-Ezher Camiinde ders vermişler, birçok alim yetiştirmişlerdir. Babası Ezher Medresesinde hey’et (astronomi) alimi idi. 1753 (H. 1168) senesinde Kahire’de doğdu. 1822 (H. 1237) [...]
ÇÖMLEKÇİLİK; Alm. Töpferkunst (f), Töpfereigewerbe (n), Fr. Poterie, ceramique (f), İng. Pottery,potter’s occupation. Özlü çamurdan elle veya çömlekçi çarkından geçirilerek çeşitli ölçülerdeki kalıplara dökülerek biçimlendirilen ve fırında pişirilerek sırlanan veya sırlanmadan yapılan toprak çanak. Çömlek, testi, vazo, küp yapma sanatı. Beyaz topraktan yapılarak üstü sırlanan çiniler, çömlekçilik sanatına girmezler. Bunları yapmak sanatına çinicilik denir. [...]
ÇÖKELTİ; Alm. Präzipitat (n), Niederschlag (m), Fr. Précipitation (f), dépat, précipité (m), İng. Precipitate. Sıvı ortamda kimyasal bir reaksiyon sonucunda teşekkül eden katı madde. Bir sıvıda (mesela suda) iyi çözünmeyen bir bileşiğin iyonları bir araya geldiğinde, bunlar birleşerek bir çökelti meydana getirirler. Gümüş nitrat ve sodyum klorür suda iyi çözünen bileşiklerdir. Bunların çözeltileri hazırlanıp [...]
CELLAT; Alm. Scharfrichter, Henker (m), Fr. Bourreau (m), İng. Executioner. Ölüm cezasına çarptırılanları öldürmekle görevli kimse. Tarihi çok eski olup,Yunan, Yahudi ve Romalılarda intikam alma esas olduğundan, buralarda raslanmamaktadır. Roma’da cellat sadece köleleri öldürürdü. Çeşitli milletlerde çeşitli şekillerde uygulanan ölümleri yerine getirenler genellikle halk tarafından sevilmemiş ve nefretle karşılanmıştır. Fransa’da ihtilalden önce idamlar halk [...]
ÇAKI; Alm. Taschenmesser (n), Fr. Canif (m), İng. Pocket knife, clasp knife. Bir veya birkaç kesici yüzü gövdesinin içine katlanarak kapanabilen kesici alet. çakılar çeşitli şekillerde, çeşitli maksatlar için kullanılırlar. Tırnak çakısı, izci çakısı, komando çakısı, avcı çakısı bunlardan bazılarıdır. Özel olarak yapılan düğmesine basılınca göbekten veya yandan ağzı otomatik açılanlar, çakı çeşitlerinin en [...]
CEVRi İBRaHİM ÇELEBİ; on yedinci asır Osmanlı şair ve hattatı. İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. İstanbul’da medrese tahsilini tamamladıktan sonra, Divan-ı Hümayun katibi oldu. Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Şiirlerinden ziyade güzel hat yazısı ile şöhret buldu. Şiirlerinin konusu daha çok ilahi aşka dairdir. Gazellerde samimi düşüncelerini işler. Tasavvuf konularına da yer vermiştir. Mevlevi [...]
CİZVİT (Cezvit); Alm. Jesuit, Fr. Jésuite, İng. Jesuit. Loyalı İgnas (Ignacio de Loyola) isimli bir papazın öncülüğünde Katolik papazlar tarafından 1512’de kurulan Hıristiyan misyoner cemiyeti. Cezvit Ignas, cemiyetin teşkilatlanmasına dair bir taslak hazırladı. Papaya tasdik ettirdi. Cemiyetin kuruluşundan kısa bir müddet sonra en yakın arkadaşını misyonerlik çalışmaları yapması için doğuya gönderdi. Daha sonra her [...]