1675 yılında İngiltere’ nin Greenwich kentinde Kral II. Charles tarafından, denizcilerin kullandıkları astromomi tablolarındaki kusurları düzeltmek ve navigasyon sanatını ilerletmek amacıyla kurulan gözlemevi. J. Flamsteed, E. Halley, George Airy gibi birçok tanınmış gökbilimci, bu gözlemevinin yöneticiliğinde bulunmuştur. İlk yapılan ve bugün bir gökbilim müzesi olarak kullanılan gözlemevi binasını, C. Wren tasarımlamıştır. Günümüzde bu gözlemevi Herstmonceux / [...]
GANDHİ, Mahatma; Hindistan’ın büyük milli lideri. Mahatma Mübarek lakabı ile tanınır. Batı Hindistan’da Kathiavvar yarımadasının Porbandar şehrinde 1869’da doğdu. Ticaretle uğraşan tanınmış bir Ortodoks aileye mensuptu. Babası soylu bir ailedendi. Aynı zamanda Porbandar şehrinin başpapazı olan babası, Gandhi’ye disiplinli bir ilk tahsil temin etmiş ve 13 yaşında evlendirmişti. Gandhi 18 yaşında Londra’ya tahsil için [...]
GÜLŞENİYYE; evliyanın büyüklerinden İbrahim Gülşeni’nin, insanlara İslamiyeti öğretmek ve kalplerine Allah sevgisini yerleştirmekte takib ettiği yol, tarikat. Gülşeniyye yolunun kurucusu İbrahim Gülşeni, azerbaycan’da dünyaya gelip, Seyyid Yahya Şirvani’nin halifelerinden olan Dede Ömer Ruşeni’den feyz aldı. Şah İsmail’in işkencesi sebebiyle Mısır’a gitti. Hocası Dede Ömer Ruşeni’nin kendisine Gülşeni diye hitab etmesi üzerine lakabı Gülşeni kaldı [...]
GRAFOLOJİ; Alm. Graphologie (f), Fr. Graphologie (f), İng. Graphology. Elyazısını inceleyen bir bilim dalı. Psikologların ortaya attığı bu teoriye göre, diğer davranış şekilleri gibi, elyazısı da insanın şahsiyeti hakkında bilgi vermektedir. Bu teori her şahsın belirli bir şahsiyet ve davranışlarında devamlılık göstereceğini kabul etmektedir. Elyazısının yaşlanma ile değiştiği doğrudur.Hastalık, ruhi gerginlik gibi hallerde de [...]
GÜN; Alm. Tag (m), Fr. Jour (m); journee (f), İng. Day; daytime. Arz (yer) küresinin kendi mihveri (ekseni) etrafında -kuzeyden bakıldığı düşünülerek- saat ibresinin aksi (ters) yönünde bir kerre döndüğü müddet, süre. Gün kelimesi birçok anlamlarda kullanılmaktadır. Çok eskilerden beri halk arasında kullanıldığı mana, güneş ışıklarının bulunulan yeri doğrudan doğruya aydınlattığı süre veya gündüz [...]
GALATA SARAYI; Osmanlı Devletinde enderuna hizmetli yetiştirmek maksadıyla İkinci Bayezid Han tarafından yaptırılan okul ve binası. İkinci Bayezid Hanın bu eseri, Gülbaba adlı bir velinin işaret ve tavsiyesiyle yaptırdığı söylenir (1481). Burası Topkapı Sarayındaki Enderun-ı Hümayuna aday hazırlayan en önemli enderun mektebiydi. Galata Sarayı, bir cami ile herbiri iki yüz kişi alabilen üç koğuş [...]
GALVANİZLEMEK; Alm. Galvanisieren (n), Fr. Galvaniser, zinguer, İng. to galvanise. Demir ve çeliği paslanmaya karşı korumak için, yüzeyini çeşitli metodlarla çinko tabakasıyla kaplama işlemi. Çok eski bir geçmişi olan galvanizleme işlemi hala kullanılmaktadır. Başlıca galvanizleme metodları: 1. Sıcak daldırma işlemi, 2. Elektrolizle çinko kaplama, 3. Çinko tozu içinde ısıtarak kaplama, 4. Ergimiş çinko püskürtme. [...]
GRİZU; Alm.Grubengas (n), Fr. Grisou (m), İng. Firedamp, pit gas. Maden kömürü ocaklarında görülen, büyük kısmı metan (CH4) gazından ibaret olan, hava ile karışık olduğu zaman sıcak alev karşısında patlayan bir gaz karışımı. Grizunun esas kısmını teşkil eden metan gazı, maden kömürlerinin meydana gelişi sırasında ortaya çıkmaktadır. Maden kömürü, bir kısmı sularla getirilen büyük [...]
GELİNCİK (Papaver rhoeas); Alm. Klatschmon (m), Fr. Coquelicot (m), İng. Corn poppy, Corn rose. Familyası: Gelincikgiller (Papaveraceae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Hemen hemen her yerde. Mayıs-ağustos ayları arasında, kırmızı renkli çiçekler açan, 20-30 cm boyunda bir veya bazan çok senelik otsu ve beyaz sütlü bir bitki. Buğday tarlalarında, ekilmemiş yerlerde çok rastlanır. Gövdeleri dik ve [...]
GaVUR DAĞLARI; Anadolu’nun muhtelif yerlerindeki dağlara verilen isim. En önemlileri Adana Gavur Dağı ve Erzurum Gavur Dağı’dır. Adana Gavur Dağı, Maraş’ın güneydoğusundan, Ceyhan Irmağı boyunca uzanır. Adana-Maraş yolu bu dağları Gavur Dağı Geçidiyle aşar. Ayrıca bu bölgede Bahçe demiryolunun geçtiği Gavur Dağı Tüneli bulunmaktadır. En yüksek tepesi 2259 metredir. Bu dağların güneyinde ve devamında [...]