LİR; Alm. Lyra, Leier (f), Fr. Lyre (f), İng. Lyre. Kaynağı eski Yunanlılara dayanan “U”harfi şeklinde ağaçtan oyulan, çırpma telli bir çalgı aleti. Tıp ilminde, beyin üçgeninde, iki arka kordonların boş kısımlarına ve ammon boynuzlarını birleştiren enine liflerin hepsi bu isimle anılmaktadır. Bu müzik aleti, ilk önce yarım küre şeklinde, içi boşaltılmış kaplumbağa kabuğunun iki [...]
LİONS KULÜBÜ (Lions Club); 1917 senesinde ABD’ninTexas eyaletine bağlı Dallas şehrinde masonlar tarafından kurulmuş olan sivil hizmet kulübü. Kulübün adı İngilizcede; “hürriyet ve anlayış beraberliği, milletlerimizin teminatı (korunması)” anlamına gelen Liberty Intelligence Our Nations Safety” kelimelerinin baş harflerinin birleşmesiyle meydana gelmiştir. Masonlar; “Gençliğin ele alınması birinci hedefimizdir. Çocukları dinsiz olarak yetiştirmeliyiz. Gençlerin kafalarını yormamalıdır. [...]
LARİNGOSKOPİ; Alm. Laryngoskopie (f), Fr. Laryngoscopie (f), İng. Laryngoscopy. Lareks (gırtlak) muayene metodlarının en önemlisi. İndirekt ve direkt laringoskopi olmak üzere iki çeşidi vardır. İndirekt laringoskopi: On sekizinci asırda, İtalyan müzik hocası olan Manuel Garcia tarafından keşfedilmiştir. Sesin meydana gelişini anlamak için, ağız içine konan küçük bir aynadan yansıyan hayalleri, önündeki başka bir aynada [...]
LALA MUSTAFA PAŞA; Kıbrıs Fatihi, Kafkasya’nın fethinde İranla yapılan muharebelerin muzaffer serdarı. Bosna eyaletinin Sokol (Sokolovici) köyünde doğdu. Sokullu Mehmed Paşanın akrabası, İkinci vezirliğe kadar yükselen Deli Hüsrev Paşanın kardeşidir. Ağabeyi Hüsrev Paşanın delaletiyle Yavuz Sultan Selim Han zamanında Enderun-ı Hümayuna alındı. Burada yüksek tahsil ve terbiyesini tamamladıktan sonra altı yıl Kanuni Sultan Süleyman’ın [...]
LUNAPARK; insanların eğlenmesini temin maksadıyla yapılmış çeşitli mekanik araç ve eğlence yerlerinin bulunduğu parklar. Eskiden ve günümüzde dağınık yerleşim yerlerindeki insanların yılda bir veya birkaç defa toplanıp, her türlü ihtiyaçlarını temin ettikleri panayır tabir edilen pazarlar kurulur, buralarda ayrıca eğlence maksadıyla çeşitli şekillerde yapılmış eğlence araçları da bulunurdu. Bu eğlence araçlarının en eskisi bir [...]
LAVOISIER (Antoine Laurent); Fransız kimyager. 1743 yılında Paris’te doğdu ve aynı yerde 1794’te idam edildi. O devrin meşhur kimyacısı Guilaume-Francois Rouelle’nin (1703-1770) tesiri altında kaldı. Zengin bir ailenin çocuğu olan Lavoisier, Mazarin Kolejinden mezundur. Babasının yerini almak düşüncesiyle hukuk tahsiline başladı ve çok iyi bir eğitim görerek 1764’te mezun oldu. Fen bilgilerine duyduğu alakadan [...]
LAUE (Max Teodor Felix Von); Alman fizikçisi. Işığın farklı dalga boylarının ayrılmasını (tayf) buldu. 1914’de Nobel fizik mükafatını kazandı. Röntgen şualarının tayfını yapmak için cam pirizma yerine, kaya tuzu billuru kullanan Laue, elde ettiği tayf ile ilmin yeni bir buluşunu ortaya çıkardı. Böylece röntgen şualarının elektromanyetik dalga olduğu anlaşıldığı gibi, billurdaki atomların dizilişi de [...]
LaSTİK; Alm. Gummi, Radreifen (n), Fr. Ceoutchouc, pneumatique, pneu, İng. Rubber, tire. Ham kauçuğun işlenmesiyle elde edilen esnek madde. Tabii veya sun’i kauçuk, kükürtle vulkanize edilerek lastiğe dönüştürülür. (Bkz. Kauçuk) Lastiğin elde edilmesi sadece vulkanizasyonla gerçekleşmez. Bu esas işlemin yanında kauçuğa katılan katkı maddeleri de büyük ehemmiyet taşır. Çünkü lastiğin geniş bir kullanılma sahası [...]
LOMBER PONKSİYON; Alm. Lumberspunktion (f), Fr. Punction des Vieileries, İng. Lumber puncture. Özel bir iğneyle, omurga boşluğunun, omurilik bulundurmayan, fakat beyin omurilik sıvısı ihtiva eden bel kısımlarına, teşhis veya tedavi gayesiyle girilmesi. Üçüncü ve beşinci bel omurları arasındaki iki aralıktan birine, önce o bölge uyuşturularak, iğne ile girilir ve beyin omurilik sıvısının basıncı ölçülebilir; [...]
LOGARİTMA; Alm. Logarithmus (m), Fr. Logarithme (m), İng. Logarithm. On yedinci yüzyılın başında hesapları hızlandırmak için yapılan bir buluş. 300 yıldan daha uzun bir zaman, temel bir hesap metodu olmuştur. On dokuzuncu yüzyılda masa hesap makinalarının doğuşu ve yirminci yüzyılda elektronik hesap makinalarının ortaya çıkışı, logaritmaya olan ihtiyacı azaltmıştır. Ancak logaritmik fonksiyonların teorik ve [...]