MEHMED NaMIK PAŞA; Osmanlı devlet adamı. 1804 yılında İstanbul’da doğdu. Divan-ı hümayun hocalarından Halil Ramis Ağanın oğludur. Muntazam bir tahsil ve terbiye gördü. Mühendishane-i Berri-i Hümayunu bitirdikten sonra bilgisini artırmak için Paris’e gönderildi. 7 Ekim 1826’da Ruslarla imzalanan Akkerman Sözleşmesine ikinci tercüman olarak katıldı. Ahmed Fevzi Paşa ile birlikte Mekteb-i Harbiyeyi kurdu. Sultan İkinci [...]
MALTOZ (Malt şekeri); Alm. Maltose (f), Malzzucker (m), Fr. Maltose (f), İng. Maltose. Bilhassa çimlenmiş arpa ve diğer tohumlarda bulunan nişasta şurubundaki nişastanın biyokimyasal parçalanmasıyla meydana gelen bir şeker. Maltoz, saf olarak, suda kristallendirilerek ve monohidrat halinde elde edilir. Bu kristal 102,5°C’de bozunarak erir. Suda hemen çözünür. Kapalı formülü C12 H22 O11 olan bir [...]
MUHAMMED (Alexander Russel Webb); yazar ve diplomat. 1846 yılında Amerika’da Hudson şehrinde doğdu. New York Üniversitesinde okudu. Kısa zamanda sevilen ve çok beğenilen bir fıkra yazarı oldu. St. Joseph Gazett ve Missouri Republican adlı mecmuaları neşretti. 1887 yılında Filipinlerde Amerika konsolosu oldu. Yaptığı araştırma ve tetkiklerin sonunda İslamiyeti kabul etti. Bundan sonra kendini tamamıyla [...]
MİNARE; Alm. Minarett (n), Fr. Minaret (m), İng. Minaret. Namaz vaktinin geldiğini bildirmek için, camilerde, müezzinin ezan okuduğu bir veya birkaç şerefesi olan yüksek ve ince yapı. Lügatte, “nur saçan yer, ezan yeri, çerağ” manalarına gelir. Minare, Arapça olan “menara” kelimesinin değişikliğe uğramış halidir. Minare, genellikle taştan inşa olunduğu gibi tuğladan ve ahşaptan da [...]
MİKROFON; Alm. Mikrophon (n), Fr. Microphone (m), İng. Microphone. Ses titreşimlerini elektrik işaretine çeviren alet (transduser). Sesle yapılan her türlü muhaberede sesin elektriki olarak yayın ve kaydını sağlamak üzere sese form verir. Birçok çeşidi vardır. Bir mikrofonda aranan özellikler şunlardır: 1. Duyarlık: Mikrofonun ses dalgalarını elektrik dalgalarına çevirebilme kabiliyetidir. 2. Frekans karakteristiği: Konuşmalarda netliğin [...]
MEZGİT (Gadus merlangus); Alm. Merlan (m.), Wittling, Fr. Merlan (m.), léand, İng. Whiting. Familyası: Mezgitgiller (Gadidae). Yaşadığı yerler: Ilıman ve soğuk denizlerde, Atlas Okyanusunda, yurdumuzun bütün denizlerinde. Özellikleri: 20-50 cm uzunluğunda yassı, ince derili ve yumuşak pulludur. Beyaz eti lezzetlidir. Çeşitleri: Akdeniz Manş Denizi, Atlas Okyanusu ve Kuzey Denizinde rastlanan 4 türü vardır. Bayağı [...]
MUSTAFA HAN-IV; yirmi dokuzuncu Osmanlı Sultanı. İslam halifelerinin doksan dördüncüsüdür. Babası Birinci Abdülhamid Han, annesi aişe Sineperver Valide Sultandır. İstanbul’da 8 Eylül 1779’da doğdu. Şehzadeliğinde yüksek din ve fen bilgileri öğretilerek yetiştirildi. Amcası Sultan Selim Hanın ıslahat fikirlerine karşı çıkan bazı devlet adamları yeniçerileri tahrik ettiler. Neticede Kabakçı Mustafa’nın sevk ve idaresinde ayaklanan yamaklar [...]
MEDLER; İran’da devlet kuran eski bir kavim. Ari ırkına mensup Medlerin dili, Hind- Avrupa dil ailesi içinde yer alır. Miladdan önce uzun yıllar Asurluların hakimiyetinde yaşadılar. M.Ö. 7. yüzyılda Asurlar zayıflayınca, Kiyasker’i kral seçip, güçlendiler. Hemadan şehrini kendilerine merkez yaptılar. Kralları Kiyasker, 614’te Asur, 612’de de Ninova şehirlerini ele geçirdi. Babil Devletiyle ittifak kurup, [...]
MÜSaDERE; Ceza Hukukunda, bir ceza çeşidi, şahsın mal varlığına zorla el koyma. Müsadere, bir kimsenin menkul veya gayrimenkul bir malının kendi rızasına bakılmaksızın kanuni sebeplerle devlet tarafından zorla elinden alınmasıdır. Lügatte, zülum, cebir ve baskı manalarına gelir. Arapça “Sadr” kelimesinden türemiştir. İşlenen bir suç karşılığı suçlunun malvarlığının bütün veya bir kısmı üzerindeki mülkiyetinin ortadan [...]
MERCANBALIĞI (Pagrus pagrus); Alm. Gold Brasse, Fr. Dorade, İng. Tai. Familyası: İzmaritgiller (Sparidae). Yaşadığı yerler: Akdeniz ve Atlantik Okyanusunda, Kanarya Adaları civarı. Özellikleri: 50-70 cm boyunda, kırmızı renkli; elips vücutlu bir balık. Beyaz eti makbuldür. Ömrü: 13 sene kadar. Çeşitleri: Birçok çeşidi vardır. Mercanbalığı (Pagrus pagrus), kırma mercan (Pagrus erythrinus), manda-göz mercan (Pagellus centrodontus) [...]