URAN PİLİ; Alm. Atomkraftstoff (m), Fr. Carburant (m) nucléaire, İng. Nuclear fuel. Nükleer reaktörlerde kullanılan pil şeklinde hazırlanmış yakıt. Nükleer bir maddenin nötronlarının süratini keserek zincirleme reaksiyon başlamasına yardımcı olmak üzere nükleer madde içerisine grafit, berilyum veya ağır hidrojen gibi hafif maddeler katılır. Bunun için nötron hızını kesen bu maddelerden yapılan kalın levhalara silindir [...]
ULUDAĞ; Marmara bölgesinin en yüksek dağı. Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan Uludağ’ın uzunluğu 40 km’yi bulur. Genişliği ise 15-20 km’dir. Toplu ve heybetli bir görünüşe sahip olan bu dağın Bursa’ya bakan yamaçları kademeli, güneye Orhaneli’ne bakan tarafları ise düz ve daha diktir. En yüksek noktası Kartaltepe’de 2543 m’dir. Dağın kuzey tarafında Sarıalan, Kirazlı, Kadı, Sobra yaylaları [...]
ULTRAVİYOLE IŞINLARI (Mor Ötesi Işınlar); Alm. Ultraviolette Strahlen (m.pl.), Fr. Rayons (m.pl.), ultraviolets, İng. Ultraviolet rays. Görünen ışın ile X- ışınları arasında kalan elektromanyetik radyasyonlar. Ultraviyole (mor ötesi) ışınların dalga boyları X- ışınlarınınkinden uzun, görünen ışınlarınkinden ise kısadır. Dalga boylarının kısalığı sebebiyle insan gözüyle görülemezler. Fakat bazı böcekler, mesela bal arıları, tarafından rahatlıkla görülebilirler. [...]
ÜMİT BURNU; Alm. Kap (n), der Guten Hoffnung, Fr. Cap-de-Bonne-Espérance (m), İng. Cape of Good Hope. Afrika’nın güneybatı ucundaki ticari ve denizcilik tarihi bakımından önem taşıyan burun. Ticaretlerini, sömürgelerini genişletmek, Hindistan’a gidebilecek kısa yollar bulmak istiyen Portekizlilerden denizci Barthdomen Dias 1487 yılında gemisiyle fırtınaya tutulunca kendisini Hint Okyanusunda buldu. Dönüşünde Afrika’nın en güney ucuna [...]
UYUZ; Alm. 1. Krätze (f) (insanda) 2. Räude (f) (ev hayvanlarında), Fr. 1. Itch (insanda) 2. Mange (köpekte) 3. Scabies (sığırda), İng. 1.2.3. Gale (f). Bulaşıcı ve kaşıntılı bir hastalık. Uyuzun amili. Sarcopets scabiei ismi verilen bir parazittir. İnsanlarda hastalık yapan, parazitin dişisidir, erkeğinden çok büyüktür ve gözle küçük bir nokta gibi görülür. Bunlar [...]
ULU CaMİ KÜLLİYESİ (Adana); Ramazanoğulları tarafından 16. asırda Adana’da inşa edilen cami, medrese, harem ve türbeden müteşekkil yapı. 1513’te Ramazanoğlu Halil Bey tarafından inşasına başlanan külliye, oğlu Piri Mehmed Paşa tarafından 1541’de tamamlanmıştır. Külliye, cami, medrese türbe ve vakıf sarayı denilen bir harem dairesiyle Tuz Hanı da denilen bir selamlıktan ibarettir. Külliyede Selçuklu ve [...]
USTURA GAGALI ALK (Alca torda); Alm. Tordalk, Fr. Pinqouin macroptére, İng. Razorbill. Familyası: Dalıcımartıgiller (Alcidae). Yaşadığı yerler: Atlas Okyanusunun kuzey kıyılarında. Özellikleri: Yağmurkuşları takımından, 44 cm boyunda, siyah-beyaz bir deniz kuşu. Sarp kıyılarda, koloniler halinde yaşar. Daima tek yumurta yumurtlarlar. Çeşitleri: Bilinen birkaç türü mevcuttur. Dalıcımartıgiller ailesinden, uzaktan penguene benzer, perde ayaklı bir deniz [...]
UZUN HASAN; Akkoyunlu hükümdarlarından. Oğuzların Bayındır boyundan Akkoyunlu Hanedanının kurucusu Kara Yülük Osman’ın torunu olup, babası Celaleddin Ali Beydir. 1423 yılında Diyarbakır’da doğdu. Uzun Hasan’ın gençliği Akkoyunlu emiri Hamza Bey ileCihangir arasında vukubulan savaşlarla geçti. Hamza Beyin vefatından sonra Akkoyunlu tahtına ağabeyi Cihangir geçti. Kardeşi HasanBeyin büyük gayret ve yardımları sonucu iktidarı ele geçiren [...]
UYKU HASTALIĞI (Afrika Tripanomiyazı); Alm. Schlafkrankheit (f), Fr. Maladie (f) du sommeil, İng. Sleeping sickness. İnsanın kanında Trypanozoma Gambiense ve Trypanozoma Rhodesiense türlerinin parazitlenmesiyle meydana gelen bir hastalık. Hastalığın yayılması ve bulaşması Tse-Tse sineği vasıtasıyla olur. Akut ve müzmin olarak ilerleyebilir. Akut halde yüksek ateş, adenit, deride kırmızı döküntüler ve geçici ödemler olur; müzmin [...]
ULUSLARARASI SERMaYE HAREKETLERİ; Alm. Die internationalen Kapitalbewegungen, Fr. Mouvementes de capital international, İng. InternationalCapital Movements. Milli sınırları aşan sermaye akımları olup, uzun ve kısa vadeli veya resmi ve özel olmak üzere, çeşitli gruplarda incelenebilir. Eximbank veya Dünya Bankasının TC hükumetine açtığı krediler, uzun vadeli resmi sermaye transferine örnektir. Özel uzun vadeli sermaye hareketleriyse, dolaysız [...]