CEVHERi (Ebu Nasr İsmail); dil ve edebiyat alimi. Türkistan’ın Farab şehrinde doğdu. İlk tahsilini Divan-ül-Edeb adlı eserin sahibi ve dayısı Ebu İbrahim İshak Farabi’den aldı. Bağdat’a giderek Ebu Said Hasan bin Abdullah Merzuban Sayrafi ve Ebu Ali Hasan bin Ahmed Farisi’den ilim öğrendi. Arapça üzerindeki bilgilerini daha da ilerletmek, inceliklerine iyice vakıf olmak için, şehirlerle teması olmayan, kabilelerin arasına gidip, bir müddet onlarla beraber kaldı. Cezire, Suriye ve Hicaz’a gitti. Damgan’da Ebu Ali Hasan bin Ali’nin derslerine devam etti. Meşhur eseri Sihah üzerinde ilk çalışmalarına burada başladı. Kendisinden İsmail bin Muhammed Nişaburi, Ebu Sehl Muhammed bin Ali Hirevi ve İbrahim bin Salih Verrak gibi tanınmış birçok alim ilim tahsil etti. Hayatının sonlarında Nişabur’a yerleşerek ilim öğretmeye ve kıymetli kitaplarını yazmaya başladı 1007 (H. 398) senesinde Nişabur’da vefat etti. Eserleri: Lügat ilminde Firuz abadi’nin Kamusu’ ndan sonra en kıymetli eser olan Tac-ül-Lüga ve Sıhah-ül-Arabiyye’yi yazdı. Bu kıymetli eserde kelimeler, asıllarının son harflerine ve son harfleri aynı olan kelimelerde birinci ve ikinci harflerine göre tertiplenerek karşılıkları yazılmıştır. Birçok şerhleri ve haşiyeleri yapılmış olup Vankulu Lügatı ismiyle Türkçeye de tercüme edilmiştir.İbrahim Müteferrika’nın matbaasında ilk basılan bu eserdir. Çok iyi bir hattat olan Cevheri, Kur’an-ı kerim ve kıymetli eserler yazarak, hat sanatının gelişmesinde mühim rol oynamış ve birçok kitap yazmıştır. Kitab-ı fi’l-Aruz, Kitab-ül Mukaddime fin- Nahv diğer önemli eserlerindendir.