KİSai; meşhur yedi kıraat (Kur’an-ı kerimi okuma ilmi) imamından yedincisi. Tebe-i tabiinden, yani Peygamber efendimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) Eshabını gören büyükleri görenlerdendir. İsmi, Ali bin Hamza’dır. Ebu Hasan, Ebu Abdullah ve Ebu Feth künyeleriyle bilinir. Kilim elbise içerisinde ihrama girip, Kabe’yi tavaf ettiği veya Hamza Zeyyad’ın meclisinde dizinin üzerine kilim koyduğu için, el-Kisai denilmiş ve bu nisbe ile meşhur olmuştur. Kendisine İmam-ül-Kurra, Şeyh-ül-Kıraat ve’n-Nahv, el-İmam lakabları verilmiştir. Kufe’de nahiv ilminin kurucusudur. Kıraat ilminde işareti Ra harfidir. Doğum yeri ve doğum tarihi bilinmemektedir. 805 (H.189) tarihinde yetmiş yaşlarındayken Rey’de vefat etti. Temel bilgileri öğrendikten sonra, Kufe’de reis-ül-kurra ve altıncı kıraat imamı olan Hamza bin Habib ez-Zeyyad’ın talebesi oldu. Ondan kıraat ilmini öğrendi. Dört defa Kur’an-ı kerimi baştan sona hocasına dinletti ve tasdikini aldı. Hocasından sonra, Kufe’de reis-ül-kurra oldu. Ebu Amr, Süleyman bin Mihran, isa bin Ömer, Süleyman bin Erkam, Ebu Bekir bin Iyaş, Muhammed bin Abdurrahman bin Ebi Leyla, Cafer-i Sadık, Seleme bin Ahfeş, Hammad bin Seleme gibi zamanının alimlerinden, sarf, nahiv, hadis ve fıkıh ilimlerni öğrendi. Sonra Basra’ya giderek, meşhur nahiv alimi Halil bin Ahmed’den lügat ilmi öğrendi. Hicaz, Necd ve Tihame bölgelerindeki Bedeviler arasına gidip onların lügatlarını öğrendi. Öğrendiği lügatleri kayda geçirdi ve Kufe’ye geldi. Abbasi Halifesi el-Mehdi’nin oğlu Harun Reşid’e mürebbiyelik teklifini kabul ederek Bağdat’a gitti ve orada yerleşti. Ömrünün sonuna kadar Harun Reşid’in yanında kaldı. Onun oğulları Muhammed Emin ve Mu’tasım’a mürebbiyelik etti. Haftanın bir günü sarayda, diğer günleri de Bağdat’ta ilim öğretti. Ahmed bin Hanbel, Yahya bin Muin, Ebu Ömer el- Duri, Ebu Haris el-Leys bin Halid gibi alimler onun derslerinde yetişti. El-Duri ve Ebu Haris ondan kıraat nakleden meşhur ravilerdir. Kufe Dil Mektebinin kurucusu olan Kisai zamanının meşhur alimleriyle çeşitli mevzularda münazaralarda bulundu. Basra Nahiv Mektebinin kurucusu Sibeveyh ile olan münazarası meşhurdur. İmam-ı a’zam’ın talebeleri İmam-ı Muhammed ve İmam Ebu Yusuf’la sohbetlerde bulundu. İmam-ı Muhammed’le birlikte Harun Reşid’in Horasan Seferine katıldı. 805 (H.189) senesinde İmam-ı Muhammed hazretleriyle aynı gün ve aynı yerde vefat etti, oraya defnedildi. Kabri Rey yakınlarındaki Renbuye köyündedir. Kıraat (Kur’an-ı kerimi okumak) ilminde zamanının bir tanesi olan Kisai, halkı etrafına toplayıp, Kur’an-ı kerimi başından sonuna kadar okurdu. Nahiv’de de en büyük alim oydu. Allahü tealadan çok korkardı. Sade giyinir, halifenin yanına giderken güzel giyinmekte mahzur görmezdi. Hafızası kuvvetli, okuması güzeldi. Zengin olduğu kadar tevazu sahibi ve cömertti. Bütün İslam alimleri gibi ölümü hiç hatırından çıkarmazdı. Ömrünü sadece Kur’an-ı kerimin hizmetine adamış, onun şefaatini ümid etmiştir. İmam-ı Kisai birçok eser yazmışsa da mevcud olan iki tam, bir de yarıdan çoğu kaybolmuş bir eseri vardır. Bunlardan halk dilinin hatalarını konu edinen Kitabu fi Lahnel-Amme adlı eseri Mısır’da basılmıştır. Diğer eserleri Kitab-ül-Müştebihat fil-Kur’an’ın bir nüshası Bayezid Devlet Kütüphanesinde mevcuttur.