KOMPTROLÖRLÜK; büyük birlik ve karargahların bütçelerini yapmak, çeşitli dallardaki giderlerini yıllık olarak planlamak, maliye ve muhasebe gibi konularda istatistiki raporlar hazırlamak ve bunları yürütmekle ilgili birim. On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısı ile yirminci asırda teknik ve sanayide görülen ilerleme neticesinde ferdi gelirler artmıştı. Farklı ferdi gelirlerden adaletli vergi alabilmek için modern ve etkili bir muhasebe ve vergi sistemine ihtiyaç duyulmuş, bunun için çeşitli çarelere başvurulmuştur. Gelişen ekonomi ve tatbik edilen yeni vergi sistemleri ile devlet bütçesi artmıştır. Kamu hizmetlerine büyük paralar ayırmak mümkün olunca bunların sarf ve kontrolünü yapacak muhasebe ve teftiş sistemlerine ihtiyaç duyulmuş ve kurulmuştur. Sivil sektör kendi işletmelerinin ihtiyaçlarına göre, yönetim, kontrol, mali ve iktisadi tehlikelerden korunma hususlarında rehber olacak kontrolörlükler kurmuşlardır. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları ve bu arada ekonomik ve sanayi alanlarında ilerlemeler kontrolörlük müessesesinin gelişip yerleşmesine sebep oldu. İkinci Dünya Harbi sırasında Amerika’da savunmaya ayrılan harp gücü ile halkın ödediği savunma vergisi arasındaki durumun tetkiki için araştırmalara ihtiyaç duyuldu. Bunun neticesinde komisyonlar bu işin tetkiki ile görevlendirildi. Bunların verdikleri raporlar neticesinde Silahlı Kuvvetlerde sivil sektörde mevcud olan bütçe, muhasebe, istatistik ve ekonomik etütlere ait fonksiyonlar bir araya toplanıp, bunlara bazı fonksiyonlar ilave edilerek bir teşkilat kurulmuştur. Yeni kurulan bu teşkilata“komptrolörlük” adı verilmişti. Silahlı Kuvvetlerdeki bu komptrolörlük, sivil teşkilattaki kontrolörlükten oldukça farklıdır. Kontrolörlük daha çok mali konuları ihtiva ettiği halde komptrolörlük, menajman fonksiyonları ile uğraşır. 1945 yılında imzalamış olduğumuz Birleşmiş Milletler yasası ile bütçe mali konularda yeni ve müşterek bir sistemin kullanılmasını taahhüd etmiştik. 1952 yılında Nato topluluğuna katılınca savunma hizmetlerinde değişiklikler yapılması gerekti. Bunun neticesi olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinde komptrolörlük teşkilatı kuruldu. Bunun görevi, savunma masraflarını azaltmak, insan gücü, malzeme gibi tekmil kaynaklardan azami derecede faydalanılmasını temin etmekti. Silahlı kuvvetlerin taktik konular dışında kalan bütün hizmet ve faaliyetlerinin en ekonomik ve verimli şekilde yürütülmesinde kullanılan insan gücü, para, malzeme, makina gibi bütün kaynaklardan en yeni usullerle faydalanmayı bu teşkilat ele alır. Her sene tahmini bütçe programlaması yapar. Yıllık ödenek programı ve ödeme emirleri hazırlar. Mali defter, raporlar ve mali olmayan işlerin muhasebesini tutar. Birleştirici tetkik ve tahliller yapar. Komptrolörlükler; ordular, menzil komutanlıkları ile bazı büyük karargahlarda bulunur.