Günümüzde de bazı Asya ülkerinde kullanılan bir çeşit hesap aleti. İçinden birbirine paralel çubuklar geçirilmiş tahta bir çerçeveden yapılır. Paralel çubukların her biri 10 ‘ un kuvvetlerini gösterir. Bir çubuğun alt bölümündeki beş boncuktan her biri 1. üst bölümdeki iki boncuktan her biri 5 sayusu yerine geçer. Abaküs deneyimli bir kişinin ellerinde toplama, çıkarma, çarpma [...]
BİYOLOJİ; Alm. Biologie (f), Fr. biologie (f), İng. biology. Eski Latince, bios (hayat) ve logos (bilim) kelimelerinin birleşiminden ibaret olup, canlılar bilimi anlamına gelmektedir. Canlıların yapısı, davranışları, birbirleri ve çevreleriyle olan ilişkileri, yeryüzündeki dağılışları, çeşitlilikleri ve vücutları içinde geçen “temel hayat olayları” hep biyolojinin konusunun içine girer. Biyolojinin tarihçesi çok eskiye dayanmaktadır. Biyoloji ile ilgili [...]
SADİZM; Alm. Sadismus (m), Fr. Sadisme (m), İng. Sadism. Zevk maksadıyla eziyet, işkence etme. Kelime, Fransız devrimi sırasında yaşayan yazar Marquis de Sade’den gelmektedir. Bu yazar, kendi sadist faaliyetlerini yazıya dökmüş, tahrip ve zarar olmaksızın zevk almanın tabii olduğunu savunmuştur. Sadizmin yalnız ortaya çıkması nadirdir. Genellikle diğer psikolojik bozukluklarla birliktedir. Bir teoriye göre insan sadistçe [...]
HİSTOLOJİ; Alm. Histologie, Gewebelehre (f), Fr. Histologie (f), İng. Histology. Canlıların dokularını inceleyen, biyolojinin bir dalı. Doku bilimi. Histoloji, normal hayvan ve bitki dokularının yapılarını aydınlatarak, bunların görevleri hakkında açıklamalarda bulunur. Vücuttaki organları meydana getiren dokuların yapıları ve çeşitli dokuların birbiri ile ilişikleri de histolojinin konusu içine girer. Hücre, yaşayan organizmanın (uzviyetin) en küçük birimi [...]
KABARTMA; Alm. Relief (-arbeit f) (n), getriebene Arbeit; Prägung, Fr. Haut-relief, bas-relief (m), İng. Relief. Üzeri işlenebilir malzemeleri şekillendirme. Kabartma, sanat kolları dahil endüstri, tarım ve günlük hayatta da kullanılır. Mimarlıkta kil, alçı, taş gibi işlenebilir malzemelerin yüzeyinde, alçaklı, yüksekli şekiller meydana getirmektir. Kabartma, ışık alan ve almayan yönlerin belirme derecesine ve yüzey şekline göre, [...]
İBN-İ FİRNaS; dokuzuncu yüzyılda yetişen ve ilk uçağı yapıp uçmayı başaran Müslüman astronomi alimi. İsmi, Abbas bin Firnas olup, künyesi Ebü’l-Abbas’tır. Doğum tarihi bilinmemektedir. Kurtuba’da doğmuştur. ailesi, Berabir Kabilesindendir. Halife İkinci Abdurrahman bin Hakem’in zamanında yaşadı. Hayatı hakkında fazla bir bilgi yoktur. 887 (H.274) senesinde doğduğu Kurtuba’da vefat etti. İbn-i Firnas, o zamana kadar görülmemiş [...]
EKREM HAKKI AYVERDİ; Türk mimar-mühendisi ve mimarlık tarihi araştırmacısı. 1899 senesinde İstanbul’da doğdu. 1915 senesinde Vefa Lisesinden mezun olup, Mühendis Mekteb-i alisine girdi. 1920 senesinde burayı bitirdikten sonra İstanbul Belediyesi Fen işlerinde vazife aldı. Bir buçuk yıl kadar çalıştıktan sonra ayrılıp serbest meslek hayatına atıldı. Serbest mühendislik ve müteahhitlik yaptığı İstanbul ve Trakya’daki birçok tarihi [...]
LİR; Alm. Lyra, Leier (f), Fr. Lyre (f), İng. Lyre. Kaynağı eski Yunanlılara dayanan “U”harfi şeklinde ağaçtan oyulan, çırpma telli bir çalgı aleti. Tıp ilminde, beyin üçgeninde, iki arka kordonların boş kısımlarına ve ammon boynuzlarını birleştiren enine liflerin hepsi bu isimle anılmaktadır. Bu müzik aleti, ilk önce yarım küre şeklinde, içi boşaltılmış kaplumbağa kabuğunun iki [...]
HABİB BURGİBA; Tunus devlet adamı. 1903’te Munestır’da doğdu. Tahsile Tunus’ta başladı. Paris Hukuk Fakültesini bitirdi. Düstur Partisine girerek siyasete atıldı. Tunus’a dönünce (1927) laiklik düşüncelerini savunan bir gazete çıkardı. Onun bu tutumu, partinin Eski Düstur ve Yeni Düsturcular diye ikiye bölünmesine sebeb oldu. Fransızlar tarafından çok defa hapsedildi. 1942’de Almanlar tarafından serbest bırakıldı. Tunus’a dönünce, [...]
AKARSULAR; Alm. Fluss (m), Strom (m), Fr. Eau courante, İng. Stream. Yağmur, kar, kaynak, buz sularının belli bir yatakta toplanması ile yeryüzünün eğimi boyunca akan su. Akarsular; yağmur, kar, kaynak ve göl ayaklarından beslenirler. Bütün akarsular meyil ve yerçekimi sebebiyle devamlı iniş aşağı akarlar. Akarsuların hızı; taşıdığı suya, yatağın eğimine, daralıp genişlemesine göre farklıdır. Yatak [...]