SAFFaRiLER; İran’ın Sistan bölgesinde hüküm sürmüş bir hanedan. Kurucusu Yakub bin Leys-es-Saffar’dır. Yakub daha önce demirci, yani saffar olduğundan kurduğu emirliğe de bu ad verilmiştir. Yakub bin Leys mesleğini icra ederken, Tahiri Hanedanının adaletsiz hükümlerine karşı gelerek, Sistan’a kaçtı. Burada Tahirilere karşı mücadele veren Salih bin Nasr’a katıldı. Daha sonra Sistan hükümdarı olan Dihram [...]
ABDÜLHAK MOLLA; Hekim ve şair. 1786 (H. 1201)da İstanbul’da doğdu. 1853 (H. 1270)te vefat etti. Devrinin meşhur şahsiyetlerinden olup, pekçok ilim ve fikir adamı yetiştirmiş bir aileye mensuptur. Babası Osmanlı Devletinde Divan-ı hümayun haceganlığı vazifesinde bulunan şairliği ile de meşhur Mehmed Emin Şükuhi Efendidir. Abdülhak Molla, büyük kardeşi Behçet Efendi gibi medrese öğrenimi yanında [...]
KONSOLOSLUK; Alm. Konsulat (n), Fr. Consulat (m), İng. Consulate. Yabancı memleketlerde, ülkesinin ticari menfaatlarını koruyan ve diplomatik olmayan çeşitli resmi vazifeleri ifa eden resmi dairelere verilen isim. Bazı durumlarda konsolosluk memurları ve konsoloslar temsil ettikleri devletin vatandaşı olmayabilir. Konsolosluk idarecilerinin ünvanları ülkeden ülkeye değişir. Milletlerarası hukukta bir devletin, diğer devletlerde konsolosluk açma mecburiyeti yoktur. [...]
TREN; Alm. Zug(m), Fr. Train (m), İng. Train. Lokomotif tarafından çekilen birbirine bağlı vagonlar veya katarların hepsine birden verilen ad. Demiryollarında lokomotiflerin kullanılmasıyla teşkil edilen trenler sürat, rahatlık bakımından zamanla gelişti. Her geçen sene insan nüfusunun ve ihtiyaçlarının artması demiryolu taşımacılığına önem kazandırdı (Bkz. Demiryolları). Yalnız yolcu taşıyanlara yolcu treni, yük taşıyanlara da yük [...]
TEVaZU; Alm. Bescheidenheit (f), Fr. Humilité, modestie (f), İng. Humility, modesty. İslam ahlakında güzel huy olarak bildirilen hasletlerden biri. Büyüklük göstermemek, kibirlenmemek, alçak gönüllü olmak. Tevazu, makam ve rütbe itibariyle kendinden aşağıda olanlara büyüklük göstermemektir. Tevazunun aşırı miktarına aşağılık, bayağılık denir. Dünyada ele geçen nimetler, mallar, rütbeler, mevkiler, insana Allahü tealanın lütfu ve ihsanıdır. [...]
METAN; Alm. Methan (n.), Fr. Methane (m.), İng. Methane. Doymuş alifatik hidrokarbonların ilk üyesi. CH4 formülüne sahip olup, oldukça kararlı bir bileşiktir. Tabii gazın en başta gelen elemanıdır. Tabii gazda metan oranı % 50 ile % 98 arasında değişir. Fakat genelde yüksek oranlarda bulunur. Mesela tipik bir tabii gaz bileşimi % 85 metan, % [...]
MENGENE; Alm. Schraubstock (m); Presse, Kelter (f.), Fr. Etau, pressoir (m), İng. Press, vise, clamp. Umumiyetle cisimleri sıkıştırma, sıkıca tutma işlerinde kullanılan aletlere verilen isim. Bu aletlerdeki sıkıştırma herhangi bir motor vasıtasıyla olmayıp, bir vida sistemi yardımıyla yapılır. Esas itibariyle hepsi aynı olmakla beraber, birçok mengene çeşidi vardır. Bunlardan en çok kullanılanı demirci, tornacı [...]
SARAYLAR; Alm. Palaste, Schlöşser (f.pl.), Fr. Serails, Palais (pl.), İng. Palaces. Padişah, kral, bey, gibi devlet adamları ve zenginlerin oturduğu büyük binalar. Kasır, köşk, konak için de kullanılır. Amme hizmetlerinin görüldüğü büyük binalara da saray denir. Çok çeşitli bölümleri, hizmetçileri vardır. Haremlik, selamlık ve mabeyn bütün sarayların esas bölümleridir. Osmanlı saraylarında muazzam bir teşkilat [...]
AMİTLER; Alm. Amiden (f), Fr. Amides, İng. Amides Genel formülü: FORMÜL VARR!!!!!!!!!!!!! (1) olan bileşikler sınıfı. Asitlerdeki (OH) yerine bir NH2 (amin) grubunun girmesiyle meydana gelirler. Açil grubuna: FORMÜL VARR!!!!!!!!!!!!! (2) amin grubunun girmesiyle organik amitler elde edilir. FORMÜL VARR!!!!!!!!!!!!! (3) grubuna amido denir. Karboksilli asitlerin amonyum tuzlarının kurukuruya ısıtılması ile, nitrillerin kısmi hidrolizi [...]